Unidad documental simple 01 - Acta de constitución da entidade

Esta sociedade foi fundada na Habana o 5 de marzo de 1921 polos emigrantes da parroquia de Santiago de Buxán, concello de Val do Dubra, residentes en Cuba.
A súa Directiva fundacional estivo formada por: presidente, Manuel Fernández; vicepresidente, José Mesejo Nieto; secretrio, José Fraga Méndez; tesoureiro, Francisco Rivas; vicesecretario, Manuel Fraga Negreira; vicetesoureiro, Miguel Mesejo Nieto; vocais: Jesús Bardanca Romero, Manuel Mesejo Nieto, Jesús Blanco, Andrés Mariño, Joaquín Cambón, Manuel Iglesias, Serafín Rivas, Avelino Fraga, Alfonso Blanco, José M. Canedo. Contaba nos seus inicios con 147 socios, todos galegos.
Tivo finalidade instrutiva, e no ano 1922, sendo presidente José Mesejo, aprobaron en asembleia a construción dun edificio para colexio na súa parroquia de orixe. Tiveron tamén unha forte implicación política, publicando no ano 1923 un Manifesto Anticaciquil. No ano 1924 crearán unha delegación na súa terra natal que se ocupará de levar a bo término a construción da escola.
Dende 1997 é presidente Manuel Pérez Suárez, e conta cun total de 225 socios dos que 17 son galegos e 149 descendentes. A partir dese ano deixan de recoller nos seus estatutos a finalidade instrutiva, e pasan a ser unha sociedade mutualista e recreativa, centrando as súas actividades en manter unidos aos emigrantes galegos e aos seus descendentes, proporcionándolles determinados beneficios sociais, actividades culturais e recreativas, que propicien o desenvolvemento dos lazos socio-culturais con Galicia.