Subserie 02 - Lonxe da Terriña

Os precedentes da existencia desta entidade están situados arredor de 1915, ano no que un grupo de galegos residentes en Santiago de Chile comezan a reunirse para celebrar as súas festas. Polo seu escaso número non se deciden a crear unha asociación. A sociedade “Unión Española” permítelles xuntarse nas súas instalacións. Non será ata o ano 1967 cando finalmente se constitúan en asociación cultural sen fins de lucro, que tería como principal obxectivo fomentar a galeguidade e hispanidade en todos os aspectos que fose posible.
Ata 2006 seguirán usando as instalacións da “Unión Española”, pero debido ao peche desta por motivos económicos, pasan a funcionar de maneira activa no “Estadio Español de Las Condes”, lugar de reunión de moitas das corporacións españolas que existen no país.
Como fundadores desta sociedade galega podemos citar a: José Domínguez Diéguez, Demetrio Álvarez Nieto, Antonio Pérez González, Manuel González Fernández, Antonio Dávila, Francisco Bouzo Pavón, Arturo González Novoa, César Cifuentes Sánchez, Manuel Losada Diéguez e Leopoldo Fernández Vilches. Destacado foi o papel de José Bouzo Pavón, socio e directivo en varias ocasións, que douou un solar en San Bernardo para que a sociedade crease un campo recreativo.
Como valores da entidade, ésta destaca o seu amor á terra, o respecto polas tradicións, o concepto de familia como núcleo insustituible na formación do ser humano, a ensinanza dos costumes e modos de vida herdados e a difusión entre os descendentes do idioma galego como unha das nosas maiores ríquezas histórico-culturais.
Nos seus primeiros estatutos sociais aparecen os principais fins da entidade: “estreitar na mellor forma os vínculos de amistade entre os españois residentes en Chile; asociarse a toda iniciativa que tende a prestixiar o nome de España e dos seus homes máis eminentes; difundir en Chile, polos medios que se consideren máis eficaces, o coñecemento de Galicia; propender ao benestar da colectividade galega; secundar eficazmente toda acción que se inicie en ben de Galicia e a tal efecto se procurará manter relacións directas coas sociedades rexionais establecidas ou por establecerse en Galicia ou fóra dela; crear unha sección pro-cultura galega que sosterán os galegos residentes en Chile e os seus fondos serán destiñados ao fomento da institución; manter un centro social que sirva de solaz e entretenimento aos seus asociados a cuio efecto se deberá instalar unha sala para biblioteca, cos libros, diarios, e revistas, dando preferencia aos da rexión galega; instalar unha sala de billares e de mesas para xogos diversos, quedando estrictamente prohibido todo xogo de azar; fomentar o deporte, creando as ramas que sexan necesarias”.
Ao longo destes anos destaca o labor social que realiza a sociedade colaborando co “Hogar Español” de Santiago de Chile. Tamén é coñecida polas numerosas actividades culturais: organización de charlas e exposicións, mostras culturais, etc., dirixíu un programa de radio bisemanal en Radio Universal de Chile, para difundir a música galega e outras expresións da cultura galega. Organizou un grupo de danza e música galegas, integrado por 80 socios. Edita tamén un voceiro social denominado “Revista de la Juventud”, de carácter anual e gratuíta para os socios e a revista “Lonxe da Terriña”. Tamén teñen actividades deportivas.